نزلات ، نافع است : بنفشهء تازه را از اقماع و ساق پاك كرده ، با نصف وزن آن شكر كوبيده و در آفتاب چند روز بگذارند و هر روز بر هم زنند و اگر شكر كمى كند ، قدرى اضافه نمايند و اگر بنفشه تازه نباشد ، بنفشه خشك پاك كرده را در آبى كه در آن بنفشه را چند جو ش داده باشند يك روز خيسانيده ، با مثل او شكر مخلوط نموده و در آفتاب بگذارند و قدر شربتش از پنج مثقال تا ده مثقال است اگر گل به و بيدمشك و ساير شكوفه‌ها رابه دستور مربا سازند ، هر يك را منافع خاصى است كه در اصل آن چيز مذكور است . [ 405 ] مربّاى پسته : كه از پوست بيرون پسته به دستور مربّاى بالنگ ترتيب دهند ، به غايت مقوّى دل و معده و جگر و دماغ است و جهت امراض باردهء مزمنه ، مفيد است . [ 406 ] مربّاى جوز : جهت تقويت باه و تجفيف رطوب معده و تقويت جگر ، نافع است . گردكان تازه را كه پوست اندرون صلب نشده باشد از پوست بيرون پاك كنند و اگر صلب شده باشد از دو پوست بيرون كرده ، با عسل شهد چند جوش داده و بگذارند و بعد از سه روز ملاحظه كنند ؛ هرگاه رطوبت گردكان در عسل سرايت كرده باشد ، با عسل تازه به دستور بجوشانند . [ 407 ] مربّاى بادام : جهت سرفه و خشونت سينه ، نافع است . به دستور مربّاى جوز ترتيب دهند و بعضى بادام تازه را در روغن مىجوشانند و بعد از سه روز از روغن بيرون آورده ، با عسل به قوام آورده و پرورده مىكنند . اما اقسام حلواها : آرد و روغن دار ، مسدد و غليظ و دير هضم مىباشد و مولد خلط مرارى و سوداوى است ؛ خصوصاً در محرورين و آنچه بىآرد و روغن باشد ، الطف و انفع است و قريب الفعل به آنچه از او ترتيب دهند و تفصيل مجموع آن متعذر است و اكتفاء به بعضى كرده مىشود كه دستورى باشد جهت ساختن غير مذكور . [ 408 ] حلواى شكر پاره : مولد خون متين و مليّن سينه و موافق سودايى كه از بلغم متكون شده باشد و مسمِّن بدن و مضرّ جگر حارّ است : آرد گندم بسيار نرم را با روغن به آتش نرم بريان كرده ، شكر را به قوام آورده ، اندك اندك در آن بريزند و بر هم زنند تا منعقد گردد . [ 409 ] حلواى گزنگبين : مايل به اعتدال و لطيف‌ترين حلويات است و جهت سرفه و خشونت حلق و يبوست طبع ، نافع و سريع الانحدار است : سه جزء گزنگبينِ صاف كرده را با يك جزء شكر خام صاف با قدرى آب بجوشانند و كف سفيدى تخم مرغ بر او زده ، كف